Preek Door de Week

Weet u het nog? Wat was de belangrijkste boodschap van de preek van afgelopen zondag? 

Voor mij - gemeentelid - persoonlijk leeft de preek vooral zondagochtend. Zondagmiddag kan ik misschien een grote lijn nog reproduceren, maar maandagmiddag kom ik vaak niet verder meer dan het thema. En dat vind ik zo jammer! Zeker omdat ik tijdens het luisteren naar de preek de praktische toepassing ervan voor mijn eigen leven wel voor me zie, maar de volgende zondag telkens tot de conclusie kom dat het bij dat moment tijdens de dienst is gebleven.

Uit deze constatering is het initiatief van de Preek Door De Week geboren. Dit is een hele korte reminder gedurende de week die bedoeld is om de belangrijkste boodschap van de preek opnieuw naar voren te brengen. En hopelijk om in de waan van alledag praktisch aan de slag te kunnen met de leerpunten uit de preek. Ds. Jan Mudde schrijft deze tekst indien hij zelf preekt, bij gastpredikanten verzorgen derden de PDW zoveel mogelijk. 

Bent u ook geïnteresseerd in het wekelijks ontvangen van de (praktische) kern van de preek van die week en wilt u de Preek Door de Week ontvangen in uw mailbox? Geeft u dit dan hier aan.


10 december 2017

Piketpaaltjes slaan
Lucas 3
Ds. Jan Mudde

De mensen zijn zich lam geschrokken. Met adders die uit het brandende grasland vluchten vergelijkt Johannes hen. Maar zo ontvlucht je Gods toorn niet! Breng vruchten voort, want bomen die geen vruchten dragen gaan voor de bijl. En nu vragen de mensen in paniek aan Johannes: ‘Wat moeten we doen?!'

Stel jij die vraag wel eens: ‘Here, wat moet ik doen? Waarin moet ik mij bekeren?’

Wat moeten we dan doen? Johannes roept ons niet de wereld uit, de woestijn in. Hij roept ons ook niet op om het systeem omver te werpen en zelf het koninkrijk van God te vestigen. Hij roept zelfs de tollenaars en soldaten niet op om hun obscure beroepen te laten voor wat ze zijn en eerbaar werk te gaan doen. Nee, hij roept ons op om in het systeem, binnen het beroep dat we uitoefenen keuzes te maken. Waarbij hij het kort, maar ongelooflijk krachtig stelt: deel wat je hebt; buit niemand uit (tegen de tollenaars); pers niemand af (tegen de soldaten). Wees integer en niet corrupt. Het gaat er niet om dat je andere dingen doet, maar dat je dingen anders doet. En zo verander je iets aan de wereld van binnenuit!

Welk piketpaaltje kan (of moet!) jij in jouw omgeving, klas of beroepsgroep slaan?


26 november 2017

Omzwervingen en tranen
Psalm 56:9
Ds. Jan Mudde

 

Tranen van verdriet, tranen van onmacht. We zien ze in ons leven om ons heen en hebben ze soms zelf te huilen. David ervaart dat verdriet, die onmacht ook als hij moet rondzwerven in de woestijn, op de vlucht. 

Ook afgelopen jaar vloeiden ze, bij nieuws over een ongeneeslijke ziekte of een plotseling sterven. Maar: 'U hebt ze opgevangen in uw kruik', zegt David. Opmerkelijk, omdat juist bij die omzwervingen, in die moeite en pijn, God je tranen niet lijkt te zien. Maar David vertrouwt op Gods woord en weet zich daardoor gedragen. 

Dit zegt iets over 'geloven'. Geloven wordt vaak als projectie gezien, of als een vermogen tot verbeelding. In de Bijbel rijmt geloven op beloven. Geloven is een reactie op het woord van God, van Christus; je op goede gronden daaraan toevertrouwen. 

God verzekert: Je leven is opgetekend en Ik vang je tranen op, ze zijn kostbaar. Je bent gekend, niets kan jou van Mij scheiden’. Dat maakt het ondraaglijke, draaglijker. Dat maakt dat je in vrede kan inslapen. En God belooft: Ik zal alle tranen uit je ogen wissen. Alleen nog tranen van dankbaarheid zullen vloeien. In dat geloof mogen we leven en sterven. Geprezen zij zijn naam!


19 november 2017

Niet al te rechtvaardig?

Prediker 7:15-18
Ds. Jan Mudde

In deze wereld gaat het soms ongelooflijk oneerlijk toe: een goed mens kan jong al sterven en een slecht mens kan rijk en gelukkig oud worden. Dit is wat Prediker signaleert (vers 15). Iedereen vindt dat dit niet klopt, maar wie in God gelooft heeft er een probleem bij: waarom laat Hij dit toe? De Bijbel (Psalm 1 bijvoorbeeld) zegt toch dat rechtvaardigen gezegend zullen worden en goddelozen ten gronde gaan? Je kunt daar als mens enorm mee in de knoop komen.

Twee gedachten: 1. Hier is iemand aan het woord (NB: in de Bijbel zelf) die het geloof (Psalm 1) niet kan rijmen met de werkelijkheid. Verbazingwekkend, blijkbaar staat de HERE God zo sterk dat Hij dat kan hebben. 2. Wat een opluchting. Geloven is niet dat je je ogen sluit voor de (harde) werkelijkheid, verstand op nul, blik op oneindig. Voor de vragende mens is ruimte binnen de Bijbel. Voor de vragende mens moet daarom ook ruimte zijn binnen de kerk.

Maar hoe ga je er als gelovige mee om dat het zo krom toegaat in de wereld? Prediker zegt: wees niet te rechtvaardig, wees niet te goddeloos, maar vrees God. Sommige mensen reageren ‘te rechtvaardig’. Denk hierbij aan de vrienden van Job. Zij trokken uit hun leersysteem de conclusie dat Job toch gezondigd had. Ze gingen op de stoel van God zitten en deden daarmee Job veel pijn. Andere mensen reageren ’te goddeloos’. Uit het feit dat het leven soms hartstikke oneerlijk is concluderen zij dat God niet bestaat of geen recht doet. In beide gevallen trekt de mens een veel te grote broek aan. Alsof hij met zijn beperkte verstand kan overzien hoe het zit. Nee, vrees God. Heb eerbied voor Hem die zoveel groter is. Ga Hem niet narekenen, ga ook niet zonder Hem rekenen, maar houd in alles rekening met Hem.

Eerbiedig God, die in de bitterste ellende en het grootste onrecht zijn diepste woord heeft gesproken, zijn eigen Woord heeft gegeven, Jezus Christus. Die dimensie kende Prediker niet. Zijn kruis staat midden in deze gebroken wereld. En het zegt ons: het dwaze van God is wijzer dan de mensen en het zwakke van God is sterker dan de mensen (1 Korintiërs 1). Ziende op Hem heb je geen antwoord op alle vragen, maar mag je weten dat God nabij is in al je vragen.


29 oktober 2017

Vreemde gerechtigheid (n.a.v. Romeinen 1:17)

Romeinen 1:16-17, 3:21-26, 5:12-17

Ds. Jan Mudde

Luther poneerde ruim 500 jaar geleden 95 stellingen om een debat te openen. In die tijd gingen aflaatverkopers de wereld rond om de zonden van mensen - zelfs de toekomstige - te verzilveren ten gunste van de kerk.

Luther ageerde tegen deze en andere misstanden. Hij herriep zijn kritiek niet en stelde de genade centraal. Hoe kan ik, zondig mens, voor God bestaan? Vroeg Luther zich af. Zo Heilig als God is, zo onheilig voelde hij zichzelf. Het klooster loste niets op. Hoewel zijn biechtvader hem op zijn gemak probeerde te stellen, wilde hij zich niet met nog slechtere mensen vergelijken. Alleen met God wilde hij zichzelf vergelijken, door Jezus Christus.

Wel worstelde Luther met het woord ‘gerechtigheid’, zoals het in Romeinen 1:17 door Paulus gevierd werd. Maar opeens zag hij het: Gods gerechtigheid betekent niet dat God geeft wat je verdient, maar dat God geeft wat je niet verdient. 

Luther was geen heilige. Hij heeft bijvoorbeeld gruwelijke dingen gezegd over de joden. Maar hij ontdekte genade. 

Allicht herkennen wij die strijd in ons hart. Dat je, ook als je ouder wordt, je laat leiden door primaire gevoelens in plaats van door vriendelijkheid, goedheid en geduld. Als je voortdurend naar jezelf kijkt door de ogen van anderen, dan is dat een heilloze weg, en lijd je onder de wet van de massa. Luthers inzicht is dus heel actueel. Dankzij Jezus Christus mag je leven uit genade - en mag je sterven in genade.

Wat een vreemde gerechtigheid, wat een genade!


15 oktober 2017

De mens en klimaatverandering

Openbaring 8,9,14
Ds. Jan Mudde

In Openbaring 8 en 9 gaat het luchtalarm af o.a. in de vorm van verschrikkelijke (natuur)rampen die op de aarde afkomen. Het alarm gaat af, want God confronteert ons met zijn oordeel over afgoderij en onrecht en het naderende oordeel.

Als we kijken naar de tekenen van deze tijd – ontbossing, overbevissing, klimaatverandering – dan krijg je de indruk er midden in te leven. NB, deze rampen komen niet als een noodlot op ons af; we roepen ze over onszelf af door onze levensstijl en de keuzes die we maken. Hoe reageren we er op?

  • Allereerst door een integrale benadering van het kwaad waaraan wij mensen ons schuldig maken. In Bijbels licht is de klimaatcrisis niet alleen een gevolg van onze uitbuiting van de aarde, maar niet minder van onze afgodsdienst en goddeloosheid in het algemeen. Bekeer u, vrees God!
  • Dan vol vertrouwen en hoop. Openbaring predikt juist dat God door alles heen zijn plan volvoert.
  • Tot slot moeten we niet fatalistisch reageren, of juist optimistisch of sceptisch, maar vanuit onze door God gegeven verantwoordelijkheid voor de aarde en het liefdegebod. Wij zien de tekenen der tijden, maar weten niet wanneer het einde komt. En al zouden we dat weten, dan nog zouden de bekende woorden ‘Als morgen de Messias terugkomt, zou ik vandaag nog een appelboom planten’, onze leidraad moeten zijn. En wat we van het liefdegebod kunnen leren is dat we oog hebben voor de enorme belangen van uitgerekend de aller-kwetsbaarsten: de armen der aarde en de toekomstige generaties die de aarde beërven zoals wij haar overgeleverd hebben. Laat dat bepalend zijn voor de concrete (en politieke) keuzes die we maken!


8 oktober 2017

Van mens en dier en dierenwelzijn

Ds. Jan Mudde

Mensen zijn niet zelden heel wreed tegen dieren. Ze laten dieren op elkaar losgaan (hanen- en hondengevechten) of gaan zelf op dieren los (ganstrekken, stierenvechten). Ook het gebruik van dieren ten behoeve van het menselijke welzijn gaat vaak in hoge mate ten koste van het welzijn van het dier (angorawol, bio-industrie).

De Bijbel geeft in Genesis 1 en 2 een plaatje van hoe de relatie bedoeld is. Mensen worden voor het dier verantwoordelijk gesteld. Dieren hebben mensen nodig en andersom. Ook die relatie is echter door de zonde beschadigd. God zelf doet (Gen. 3:21) een concessie als hij de mens kleedt in een dierenhuid; een mens mag overleven, ook al gaat het ten koste van het dier. Maar zo was het oorspronkelijk niet bedoeld.

Dieren zijn kostbaar voor God. Hij heeft ook met hen een relatie. Psalm 104 plaatst de mensen tussen de andere levende wezens op aarde; niet aan de top van een pyramide zoals in Genesis 1, maar als een van de vele schepselen die van de adem van God leven. Wet- en regelgeving in de Torah heeft ook betrekking op dieren: de sabbat, het verbod om roofbouw te plegen op een vogelnest (Deut. 22:6-7). Een rechtvaardige is goed voor zijn vee, lezen we bovendien in Spreuken 12:10. Voor wilde en tamme dieren is ook een plek op de nieuwe hemel en aarde (Jes. 11:6-9). Jezus liep hierop vooruit, Hij leefde in de woestijn te midden van de wilde dieren (Mar.1:13b).

De aarde is niet alleen ons domein, maar ook van zijn andere schepselen. Het perspectief dat de Bijbel geeft betreft een nieuwe hemel en een nieuwe aarde. Wij kunnen daar naartoe werken, door het welzijn van dieren ter harte te nemen.

Wat betekent dit voor uw, voor jouw keuzes? Zijn we bijvoorbeeld bereid meer voor vlees e.d. te betalen wanneer dat het welzijn van dieren ten goede komt?


10 september 2017

Zoals de arend

Deuteronomium 32:11-12 - bij de bevestiging van nieuwe ambtsdragers
Ds. Jan Mudde

 

Een zwevende arend is indrukwekkend. Maar de uitleg die vaak gegeven wordt op basis van Deuteronomium 32 is gebaseerd op een vertaalfout. Nooit is door biologen waargenomen dat arendsjongen uit het nest gewerkt werden en vervolgens zonodig opgevangen werden door de ouder. De grondtekst voor 'opwekken' kan beter vertaald worden als 'waken': zoals de arend over zijn broedsel waakt. Daarnaast heeft het tweede deel van vers 11 betrekking op God, dus op theologie in plaats van biologie. Het gaat er niet om wat arenden doen, maar wat de HERE doet. 

De HERE waakt over zijn volk en draagt het. Niet alleen Israël - ook de gemeente (Openbaring 12:13-14), ook ons. We zijn veilig, temidden van welk onheil ook. Omdat we kostbaar zijn; zo kostbaar dat Hij zijn zoon gaf.

God waakt nog steeds over Israël, anders was het allang van de aardbodem weggevaagd geweest. 

God waakt ook over zijn kerk. Want ook die is een permanent bedreigde grootheid. Door eigen schuld, door verdrukking en vervolging, maar momenteel ook door de enorme geloofsverlating, de toenemende vervreemding van God. Maar ook in deze storm van de secularisatie is de kerk safe. 

Als ambtsdrager mag je dit weten en vanuit deze zekerheid je werk oppakken. Persoonlijk ook mag je je door Gods vleugels laten dragen en daaronder schuilen en zo gerust en vol vertrouwen het ambt vervullen. En ook mag dit beeld van de arend een heel klein beetje van toepassing zijn op jou. Want onder de vleugeltjes van ambtsdragers komen mensen soms ook schuilen, zoals Ruth onder de vleugels van Boaz. Wat een mooie bediening!


27 augustus 2017

Een tekening van pappa...

Lucas 15

Dhr. A. Velema, Zwolle

 

Het is alsof Jezus in deze gelijkenissen een potlood pakt en zijn Vader gaat tekenen. De drie verhalen geven een goed beeld van God. Vreugde en feestvieren zijn kernwoorden in die beelden, over het verloren schaap, over de vrouw met 10 zilverstukken en tenslotte over de verloren zoon. 

Dit laatste verhaal begint direct opvallend, want de vader verdeelt zijn vermogen onder de zoons, terwijl de gemiddelde vader ernstig gekwetst zou zijn en zijn zoon niet meer zou willen zien. Maar deze vader laat zijn zoon gaan. En hoezeer het de jongen ook slecht gaat, we lezen niets over berouw of schaamte. 'Vader, ik heb gezondigd tegen de hemel en tegen u' neemt hij zich voor te zeggen. Maar kent hij zijn eigen hart? Zijn zijn motieven wel zuiver? Kent u uw hart? 

Hoe dan ook: de vader rent naar zijn zoon toe (hoe ongewoon rennen in die situatie ook was). De jongen verdient straf, maar krijgt genade. Boven alles krijgt hij een ring om zijn vinger geschoven. Een ring die zo veelzeggend is; symbool staat voor de eindeloze liefde en trouw. Die ring schuift onze Vader ons om de vinger. Wat een indrukwekkende God hebben we!


30 juli 2017

De sabbat (deel 5)

PS 92 - Lied voor de sabbat
Ds. Jan Mudde

 

In Psalm 92 gaat het over veel dingen die we kunnen relateren aan de sabbat. Het middendeel, over goddelozen en onkruid, lijkt minder passend. Dit lied voor de sabbat? Ja, juist!

Dat het onrecht verdwijnt en het recht zegeviert is een kern van de Bijbel. Vanaf de eerste hoofdstukken - denk aan Kaïn en Abel en Noach - worden rechtvaardigen en onrechtvaardigen naast elkaar gezet.

Wat is het verschil tussen hen? Niet hun natuur, hun aard, of etniciteit. Een rechtvaardige zet Gods belang voorop en daarmee het heil van zijn naaste. De onrechtvaardige gaat voor zijn eigen doelen en eigen belang. Andere mensen zijn voor hem of haar slechts middelen daarbij.

In tijden van chaos en oorlog gedijen de goddelozen. Zo ook als er zwakke of corrupte overheden zijn. De pijn en het lijden dat daardoor veroorzaakt wordt komt dubbel aan, omdat er sprake is van onrecht. Onrecht en wetteloosheid kunnen ook het zicht op God belemmeren. ‘Waarom hebt U mij verlaten?!’

Juist op de sabbat (en de zondag) moet dit alles de volle aandacht hebben. De Bijbel keert zich op sabbat niet van de wereld af, maar staat met het gezicht naar de wereld toe en wel voor het aangezicht van God. Op sabbat laad je je op om het leven van alledag aan te kunnen. Want de boodschap van sabbat is: het onkruid zál uitgerukt worden en de rechtvaardige zál groeien en bloeien!

Maar blijft dit niet bij mooie woorden?  

God heeft het kwaad al aan de kaak gesteld en teniet gedaan. Hij verliet Jezus aan het kruis niet, maar gaf hem de kracht van een wilde stier. Hij zag op zijn belagers neer. Zelfs de dood is overwonnen! 

Psalm 92 is vervuld, met Pasen. Het is een boodschap die je elke zondag moet horen: blijf maar gewoon je kracht halen uit het woord van God. Blijf gevoed worden door de liefde in de gemeente van Christus. Brutalen mogen dan de halve wereld hebben - rechtvaardigen zullen ooit de gehele aarde beërven. Halleluja!


23 juli 2017

De sabbat (deel 4): Sabbatten

Lev 25:1-23, Luc 4:16-21
Ds. Jan Mudde

 

Sommige delen van de Thora hebben iets van een politiek partijprogramma. Ze bevatten een totaalvisie op de samenleving en maatregelen om die te realiseren. Heel sterk is dit het geval met de sabbatten (meervoud) die de Thora kent: 

  • de sabbat (de wekelijkse adempauze voor mens en dier);
  • het sabbatsjaar (elk zevende jaar een adempauze voor het land en een schone lei voor wie in schulden leeft);
  • het jubeljaar (elk vijftigste jaar wordt er op de resetknop gedrukt: iedereen mag weer terug naar zijn erfdeel, mocht hij dat - door welke reden dan ook - zijn kwijtgeraakt). 

Elk van deze sabbatten heeft iets eigens en voegt iets toe aan het mens- en dierwaardiger maken van een samenleving. De adempauzes die worden voorgeschreven vullen elkaar aan en verrijken elkaar. Samen vormen ze één systeem waarin één Geest en één visie werkzaam zijn. 

 

Een paar opmerkingen daarover:

  • Dit systeem laat ons prachtig zien wie God is, wat er in zijn hart leeft. De mens (Jood en niet-Jood), de dieren (zowel tamme als wilde) en het milieu hebben zijn aandacht en zorg. In het stelsel van sabbatten wordt aan alles en iedereen gedacht. Zo is het hart van God. En dat hart klopt volop in de bediening van de Here Jezus: Hij kondigt het jubeljaar af (Lukas 4 : 18 – 21)! 
  • Hoezeer ook onze cultuur verschilt van die van het Oude Testament - waar het in de sabbatten om gaat wil de HERE nog steeds realiseren, via zijn kerk en via de mensheid als geheel. Een mooie taak in dit verband hebben onze diakenen, of schuldhulpmaatjes, of mensen die in de schuldhulpverlening zitten. Als mensen in die put van schuld zitten, het deksel er zo nu en dan afhalen. Maar ook politici kunnen enorm geïnspireerd worden door dit oudtestamentische systeem van sabbatten. Het biedt een stuk sociale wetgeving, biedt een economie van het genoeg, doet aan dierenrechten en zelfs aan milieuwetgeving! 
  • Tijdens Sonrise kun je er aan denken dat het in Leviticus 25 niet alleen om het geestelijke gaat, maar ook om de mooie, alledaagse uitingen van de schepping. Door er te zijn voor de kinderen en jongeren daar, ze een vrijheidsgevoel te geven, laat je ze ook iets proeven van het Koninkrijk van God.

 

Een complex aan sabbatten. Wat een wijsheid, wat een goedheid, wat hebben we goud in handen. Wat een God!


2 juli 2017

De sabbat (deel 3)

Exodus 16
Ds. Jan Mudde

 

Een trouwring is altijd iets bijzonders. De trouwring (teken van zijn verbond) die de HERE zijn volk omdoet is iets heel speciaals: een wekelijkse rustdag. Kan een slavenvolk zich iets mooiers wensen? Maar het volk heeft er moeite mee zich deze trouwring toe te eigenen. Eerst raapt het teveel manna bijeen. Dan wil het ook op de sabbat gaan rapen.
Is het gek? Een mens kiest het zekere voor het onzekere, zeker in de woestijn. Het vraagt dus heel veel vertrouwen om aan te nemen dat God elke dag weer manna geeft. En het vraagt geloof om van Mozes aan te nemen dat er op de sabbat niets te rapen is. Zo voedt God zijn volk op. Het moet leren helemaal op Hem te vertrouwen. Het moet leren wat leven brengt en wat de dood.

 

Het grote cadeau dat God ons in Christus wil geven is zijn koninkrijk van vrede en gerechtigheid. En nog steeds voedt Hij op. Overal waar mensen niet leven naar Gods gerechtigheid, trouw en liefde, slaat een stank van rotting en bederf ons tegemoet, zoals in de woestijn bij het volk Israël, als het niet geloofde.

Voor ons geldt niet minder dat het geloof vraagt om ons dit grote geschenk toe te eigenen. Jezus leert ons te bidden: 'Geef ons heden ons dagelijks brood'. Hij leert ons te leven bij de dag in het vertrouwen dat God voor ons zorgt. Zo krijg je de handen vrij voor wat God wil geven: Zoek eerst het Koninkrijk van God. Maar we durven en kunnen het niet. We dekken ons eerst aan alle kanten in. Kan het Koninkrijk van God zo ooit komen?

De kern van het sabbatsgebod was rusten in God. Vanuit die rust in God kun je verantwoord bij de dag leven: zo dien je Gods Koninkrijk op aarde. Durf, wil, kun jij dat cadeau aannemen? Vertrouw Hem maar, Hij geeft genoeg voor elke dag!


Preek Door de Week 2017 (deel 2)

Preek Door de Week 2017 (deel 1)

Preek Door de Week 2016

Preek Door de Week 2015

Preek Door de Week 2014

Preek Door de Week 2013

Preek Door de Week 2012

2011-03-13-012.jpg
 

Route | Contact | Over deze site